عایق بندی کانکس چگونه انجام می شود؟ این سوالی است که قبل از هر تصمیم برای خرید یا حتی اجاره کانکس، باید پاسخی برای آن داشته باشید. ورق های گالوانیزه کانکس، رسانای خیلی قوی هستند. یعنی بدون یک عایق کاری مهندسی شده، دمای مطلوب فضای داخل در کوتاه ترین زمان ممکن هدر می رود.
در واقع، این فرایند فقط محدود به گرم یا سرد نگه داشتن فضا نیست. مهندسان با طراحی لایه نشانی های ویژه و درزبندی نقاط اتصال اسکلت، جلوی تبادل حرارتی و تشکیل نقطه شبنم را می گیرند. وقتی عایق بندی غیر اصولی باشد، سیستم های سرمایشی و گرمایشی باید دائما در حال کار باشند که نتیجه اش مصرف سرسام آور برق و هزینه های جاری سنگین است.
به همین دلیل است که امروزه بسیاری از پیمانکاران، پیش از خرید یا بررسی شرایط اجاره کانکس در تهران، ابتدا کیفیت و وضعیت ایزولاسیون بدنه را بررسی می کنند.
بهترین عایق برای کانکس کدام است؟
اگر از کارشناسان بپرسید بهترین عایق برای کانکس چیست، احتمالا می گویند: پاسخ یکسانی برای همه وجود ندارد. انتخاب بهترین متریال به عواملی مثل شرایط آب وهوایی منطقه، وزن سازه، مقاومت در برابر آتش و البته بودجه پروژه شما بستگی دارد.
علاوه بر این، حتی باکیفیت ترین متریال ها هم زمانی طول عمر سازه را تضمین می کنند که اصولی نصب شوند. به همین دلیل، در کنار شناخت متریال، این موضوع اهمیت زیادی دارد که برای مهار گرما، سرما و نم زدگی، عایق بندی کانکس چگونه انجام می شود؟ در این بخش، پرکاربردترین عایق های کانکس را بررسی می کنیم.
عایق پلی یورتان
پلی یورتان از نظر عملکرد حرارتی احتمالا در صدر جدول قرار می گیرد. این فوم با ساختار سلول بسته ، گرما را به شدت مهار می کند. پلی یورتان در بسیاری از محصولات دارای ضریب هدایت حرارتی پایینی است، اما مقدار دقیق آن به نوع فوم، دانسیته، ساختار سلولی و مشخصات محصول بستگی دارد.
وقتی پلی یورتان به دیواره های کانکس تزریق یا پاشش می شود، تمام درزها و خلل و فرج های ورق فلزی را پر می کند و یک لایه می سازد. این لایه از اتلاف انرژی جلوگیری کرده و به استحکام کلی دیواره ها نیز کمک می کند. نقطه قوت دیگر آن، مقاومت در برابر رطوبت است.
پلی یورتان بخار آب را به داخل خود راه نمی دهد. بنابراین برای کانکس هایی که در مناطق مرطوب یا در شرایط سخت آب و هوایی استفاده می شوند، گزینه ای بادوام است. اما این نکته را نیز فراموش نکنید که این ماده در برابر آتش مستقیم آسیب پذیر است. پس باید روی آن را با کناف یا دیوار پوش مناسب پوشاند.
عایق پشم سنگ
اگر اولویت اول شما ایمنی در برابر آتش است، پشم سنگ انتخاب را انتخاب کنید. الیاف بازالتی این عایق تا بیش از ۷۵۰ درجه سانتی گراد دوام می آورند و هنگام سوختن، دود سمی و گاز خطرناک تولید نمی کنند. در کنار ایمنی، پشم سنگ از مزیت صداگیری نیز برخوردار است.
ساختار متخلخل الیاف امواج صوتی را جذب می کند و محیط داخلی را آرام تر نگه می دارد. ضریب هدایت حرارتی این عایق در حدود ۰.۰۳۸ وات بر متر کلوین است که کمی از پلی یورتان ضعیف تر بوده، اما برای اکثر کاربردها کافی است. برای اینکه رطوبت الیاف را خراب نکند، باید یک لایه بخاربند پلی اتیلنی در سمت گرم نصب شود.
عایق پشم شیشه
بازیافت شیشه و سیلیس منجر به تولید الیاف منعطفی می شود که از دیرباز در ساخت انواع سقف های سبک کاربرد داشته است. ضریب هدایت حرارتی این عایق الاستیک در بازه ۰/۰۳۶ تا ۰/۰۴۲ وات بر متر کلوین سنجیده و گزارش می شود.
فویل آلومینیومی روی سطح رول ها نور خورشید را پس می زند. چون این مواد انعطاف پذیرند، به راحتی دور زوایا و گوشه های پیچیده می پیچند و جاهای خالی فریم های فلزی را نیز پر می کنند. کاهش شدید هزینه های احداث، مدیران کارگاهی را به کاربرد این محصول در عایق بندی کانکس پروژه ها متمایل می کند.
برای اینکه الیاف با گذشت زمان فشرده و له نشوند، باید زیر بدنه را با توری مرغی گالوانیزه نگه داشت. همچنین حین نصب، ذرات ریز فیبر شیشه در هوا معلق می شوند، پس نصابان حتما باید از ماسک تنفسی استفاده کنند.
عایق پلی استایرن
دانه های منبسط شده پلیمری موسوم به یونولیت ساختاری سلولی پدید می آورند که نودوهشت درصد حجم آن را گاز خنثی حبس شده تشکیل می دهد. ورق های فشرده پلی استایرن با ضریب هدایت حرارتی تقریبی ۰/۰۳۴ وات بر متر کلوین به عنوان بازدارنده ای متوازن ارزیابی می شوند.
مقاومت مکانیکی این پانل ها مانع از ایجاد فرورفتگی، تغییر شکل یا خرد شدگی لایه ها تحت تاثیر لرزش های متوالی حین جابجایی می شود. اجرای خشک و سریع صفحات سفید بدون کثیف کاری های متداول کارگاهی، سرعت فرآیند ساخت و مونتاژ محفظه ها را به اوج می رساند.
پرسش از اینکه مونتاژ اقتصادی در عایق بندی کانکس چگونه انجام می شود؟ نگاه ها را به سوی این پلیمر سبک سوق می دهد. استفاده از گونه های استاندارد خود خاموش شونده، ریسک آتش سوزی در فضای داخلی سازه را کاهش می دهد. برش دقیق لبه های پانل با المنت های حرارتی صنعتی از بروز شکاف های نشت دهنده هوا در فواصل اتصال متریال جلوگیری می کند.
انواع عایق بندی کانکس از نظر کاربرد
کانکس ها و سازه های پیش ساخته به دلیل بدنه فلزی خود، همواره در معرض تغییرات شدید دما، نفوذ رطوبت و سروصداهای محیطی قرار دارند. به همین دلیل، نوع و روش عایق بندی کانکس باید بر اساس نوع کاربری و محل استقرار آن انتخاب شود. چرا که نیازهای یک کانکس مسکونی یا اداری با یک کانکس نگهبانی یا انبار تجهیزات صنعتی، متفاوت است.
عایق کاری اصولی علاوه بر گرم یا سرد نگه داشتن فضا از تعریق بدنه، زنگ زدگی لایه ها و پوسیدگی اسکلت جلوگیری می کند. همچنین، مانع از انتقال لرزش و آلودگی های صوتی کارگاه ها و معادن به داخل سازه می شود. انتخاب درست عایق بر اساس کاربرد کانکس، علاوه بر ایجاد آسایش برای افراد، هزینه های نگهداری و مصرف انرژی را نیز کاهش می دهد.
عایق حرارتی کانکس
اصلی ترین دلیلی که مردم به سراغ عایق بندی کانکس می روند، کنترل دما است. ورق فلزی گرما را با سرعت زیادی منتقل می کند. اگر جلوی این انتقال گرفته نشود، هر دستگاه سرمایشی یا گرمایشی باید مدام کار کند و برق بیشتری بخورد. وقتی لایه عایق درستی روی دیواره ها، سقف و کف نصب شود، دما در داخل تثبیت می شود.
این یعنی کولر یا بخاری کمتر روشن است، هزینه انرژی پایین می آید و محیط کار یا استراحت راحت تر می شود. ضخامت لایه عایق نیز اهمیت دارد. هر چه لایه ضخیم تر باشد، عملکرد بهتری از خود نشان می دهد.
عایق صوتی کانکس
دیواره های نازک کانکس به راحتی صدا و لرزش را از خود عبور می دهند. این مسئله می تواند آرامش محیط کار یا استراحت را به هم بزند. استفاده از عایق های جاذب صدا (مثل پشم سنگ یا فوم های متخلخل) مانع از پیچیدن و تشدید صدا در داخل فضا می شود.
یکی از چالش های اصلی در کانکس ها، صدای آزار دهنده برخورد قطرات باران با سقف فلزی است که با یک عایق بندی استاندارد حل می شود. همچنین ترکیب لایه های عایق متراکم و الاستیک، جلوی نفوذ صداهای بم و گوش خراش ماشین آلات کارگاهی را می گیرد و محیطی آرام برای تمرکز کارکنان می سازد. در کنار این موارد، درزبندی دقیق دور درها و پنجره ها مانع ورود صدای تردد و ترافیک بیرون می شود.
عایق رطوبتی کانکس
وقتی هوای گرم و مرطوب داخل کانکس به بدنه فلزی و سرد آن برخورد می کند، بخار آب تبدیل به قطره (تعریق بدنه) می شود. برای جلوگیری از این مشکل، از لایه های بخاربند مخصوص استفاده می شود تا رطوبت روی جداره ها ننشیند. نفوذ و تجمع آب در درازمدت اسکلت فلزی کانکس را دچار زنگ زدگی و پوسیدگی می کند و عمر سازه را کاهش می دهد.
از طرفی عایق کاری کف کانکس نیز مانع از نفوذ نم زمین به چوب ها و کفپوش ها می شود. خشک ماندن فضای داخلی و لایه های دیوار، علاوه بر افزایش دوام سازه، جلوی بوی نامطبوع نم، کپک و رشد باکتری ها را می گیرد. با آب بندی اتصالات، درز پیچ ها و همپوشانی درست لایه ها، کانکس در برابر نفوذ باران و رطوبت غیرقابل نفوذ و ایمن می شود.
ضخامت عایق کانکس چقدر است؟
ضخامت عایق کانکس عدد ثابتی ندارد و با توجه به نوع عایق، شرایط آب و هوایی، کاربری سازه و محل نصب تعیین می شود. برای کانکس های معمولی، ضخامت عایق های رایج معمولاً در محدوده ۳ تا ۱۰ سانتی متر قرار می گیرد، اما در مناطق بسیار سرد یا گرم ممکن است ضخامت بیشتری نیاز باشد. همچنین سقف و کف کانکس به دلیل تبادل حرارتی بیشتر، ممکن است به عایق کاری متفاوتی نسبت به دیوار ها نیاز داشته باشند. بنابراین انتخاب ضخامت مناسب باید بر اساس ضریب هدایت حرارتی عایق، مقاومت حرارتی مورد نیاز و شرایط محل استقرار کانکس انجام شود، نه صرفاً بر اساس ضخامت بیشتر عایق.
مراحل عایق بندی کانکس به چه صورت است؟
اگر ترتیب کارها را در عایق بندی کانکس رعایت نکنید، هر چقدر هم مواد اولیه گران قیمت باشد، نتیجه دلچسب نمی شود. نصاب های حرفه ای قبل از اینکه دست به آچار ببرند، دو کار انجام می دهند: اول ضخامت لازم عایق را حساب می کنند (بستگی به اقلیم منطقه و کاربری کانکس دارد).
دوم، محل اتصال ستون ها و تیرها را بررسی می کنند. چون همین گوشه ها و درزها هستند که گرما از آنها خارج می شود. هوای روز کاری نیز مهم است. چسب پلی یورتان در سرمای شدید یا رطوبت بالا خوب نمی چسبد و بعد از چند ماه ورق می زند. به همین دلیل کنج ها باید گونیا باشند، کف سازه تراز باشد و لایه ها بدون فاصله و شکاف روی هم بنشینند.
جای پیچ ها و پرچ ها را هم باید با نوار آب بند پوشاند وگرنه هر پیچ به یک تونل کوچک هدررفت انرژی تبدیل می شود. نکته آخر اینکه ضخامت عایق باید در تمام سطح سقف و دیوارها یکنواخت باشد. چرا که نقاط نازک، مستعدترین بخش ها برای تشکیل شبنم و نفوذ رطوبت هستند.
آماده سازی سطح کانکس
پیش از هر چیز، سطح ورق های فولادی باید کاملا تمیز باشد. وجود چربی، گردوغبار یا زنگ زدگی باعث می شود چسب یا عایق به درستی روی سطح ننشیند. ابتدا پلیسه های ناشی از جوشکاری را پاکسازی کنید، سطح را صاف (راید) کرده و در صورت مشاهده زنگ زدگی، یک لایه ضد زنگ اپوکسی بزنید.
انتخاب و نصب عایق مناسب
ابعاد فوم یا پانل را با فاصله پروفیل های فلزی تطبیق بدهید تا هیچ جایی خالی نماند. متریال را با بست و چسب مخصوص محکم کنید، چون کانکس جابجا می شود و عایقی که شل باشد با اولین حمل و نقل تکان می خورد.
درزبندی و آب بندی
همه خطوط تماس، لبه ها و درزهای ریز را با فوم پلی یورتان ببندید. دور درب ها و بازشوها را نیز با چسب ماستیک یا نوار آلومینیومی آب بندی کنید. این مرحله مهمترین بخش است، چون هوای سرد از کوچک ترین درز رد می شود.
اجرای پوشش نهایی
ورق های پی وی سی، کناف یا چند لایه را روی زیرسازی فولادی پیچ کنید. این لایه علاوه بر ظاهر، عایق داخلی را از ضربه و نور محافظت می کند و انسجام کلی بدنه را هم بالا می برد.
عایق بندی کانکس از داخل بهتر است یا خارج؟
اینکه عایق را داخل کانکس کار بگذارید یا روی بدنه بیرونی، روی جلوگیری از تعریق، هدررفت انرژی و طول عمر ورق های فلزی تاثیر دارد. هر کدام از این دو روش مزایا و شرایط خود را دارند. اگر عایق روی نمای بیرونی نصب شود، بدنه فلزی کانکس از نوسانات دما در امان می ماند و دچار انبساط و انقباض های آسیب زننده نمی شود.
مهم ترین مزیت این روش، دست نخورده ماندن متراژ و فضای داخل کانکس است. البته در عایق کاری خارجی باید از پوشش های مقاوم در برابر نور خورشید و باران استفاده شود که هزینه و نمای سازه را بالاتر می برد. اجرای عایق از داخل کانکس، راحت تر است و بدون نگرانی از شرایط آب وهوایی محیط بیرون انجام می شود.
این روش باعث می شود فضای داخلی در زمستان خیلی سریع تر گرم شود و انرژی کمتری هدر برود. در این میان، دغدغه اصلی مجریان این است که کنترل میعان در عایق بندی کانکس چگونه انجام می شود؟ تا ورق های زیرین دچار زنگ زدگی نشوند.
این نگرانی با نصب لایه های بخاربند استاندارد در پشت عایق داخلی برطرف می شود. هرچند عایق داخلی چند سانتی متر از فضای درون کانکس را می گیرد، اما با انتخاب عایق های باکیفیت و کم ضخامت این کاهش فضا اصلا به چشم نمی آید.